رفتن به محتوای اصلی

بسم الله الرحمن الرحیم

شب قدر شبی است که خداوند ارزش و قدرش را معادل یکهزار ماه قرار داده و در طول این ساعتهای نورانی، فرشتگان و روح را به خلیفه خدا در آن زمان نازل نموده و برکات این شب را از رحمت و مغفرتش را بر بندگان ارزانی می دارد.

 

قدرِ شبانگاه قدر

برخی معانی قدر

 

1.قدر به معنای اندازه گیری  تقدیر و حدود نگه داشتن است. امام رضا علیه السلام می فرماید:

«یقدر فیها ما یکون فی السنة من خیر او شرّ او مضرّة أو منفعة او رزق او أجل و لذلک سمیت لیلة القدر»

 مقدرات انسان از خیر و شر و چیزهای همراه با ضرر یا منفعت یا رزق و مرگ برای یکسال در این شب مقدر می شود و از این جهت به شب قدر نامگذاری شده است. (عیون اخبار الرضا علیه السلام : 2)

طبق بیان قرآن کریم در ابتدای سوره دخان، نیز به این معنا اشاره شده است: «فیها یفرق کلّ أمر حکیم.» (سوره دخان : 4)

2. قدر به معنای ضیق ، تنگی هم هست . علت این نام این است که گنجایش زمین به خاطر حضور ملائکه کم میشود.«تنزل الملائکة و الروح» دائما فرشتگان به همراه روح فرو می آیند.

3. قدر به معنای ارزش، ارج، منزلت. «لأنّ من لم یکن ذا قدر اذا احیاها صار ذا قدر» کسی که دارای مقام و منزلت نبود وقتی شب قدر را احیا بدارد صاحب منزلت ،ارزش و ارج می شود.

 

فضیلت شب قدر

حضرت موسی در یکی از مناجات ها با خداوند متعال عرضه داشت:

خدایا! خواستار قرب تو هستم؟ خداوند فرمود: برای کسی است که در شب قدر بیدار بماند.

خدایا! رحمت تو را می خواهم؟ فرمود: برای کسانی است که در شب قدر به فقرا ترحم کنند.

خدایا! می خواهم از پل صراط (براحتی) گذر کنم؟ فرمود: برای کسی است که در شب قدر صدقه ای بدهد.

«محرومٌ من حرم خیرَها»

«محروم از رحمت خدا کسی است که از خیر شب قدر محروم شود.»

خدایا! می خواهم از درختان بهشت و میوه های آن بهره مند شوم؟ فرمود: برای کسی است که در شب قدر تسبیح مرا بگوید.

خدایا! نجات از آتش جهنم را خواستارم؟ فرمود: برای کسی است که در شب قدر استغفار کند.

خدایا! رضایت و خشنودی تو را می خواهم؟ فرمود: برای کسی که در شب قدر دو رکعت نماز بخواند. (اقبال الاعمال، اعمال شب نوزدهم :186)

 

برترین شب

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

همانا خداوند از میان روزها جمعه را و از میان ماه ها ماه مبارک رمضان را و از شبها، شب قدر را برگزید. (بحار الانوار 97: 7)

مغفرت الهی

امام باقر علیه السلام فرمودند:

هر کس شب قدر را درک و آن را به عبادت بگذراند؛ خداوند گناهان گذشته و آینده او را می آمرزد. (همان ص 9)

 

سیره حضرت زهرا سلام الله علیها در شب قدر

حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها اهل خانه و فرزندان را نمی گذاشتند شب قدر بخوابند و آنها را با کم غذا دادن برای بیداری در شب قدر آماده می کردند و می فرمودند: «محرومٌ من حرم خیرَها» از رحمت خدا محروم است کسی که از خیر شب قدر محروم شود.» (بحار الانوار 97: 10)

 

امام صادق علیه السلام و شب قدر

امام صادق صلوات الله علیه شب بیست و سوم ماه رمضان در حالی که مریض و تب دار بودند دستور دادند که حضرتش را به مسجد النبی صلی الله علیه و آله ببرند و تمام شب را تا به صبح در آنجا عبادت نمودند. (امالی شیخ طوسی 2 : 289)

 

عمل برتر از هزار ماه

امام باقر علیه السلام فرمودند:

به جا اوردن عمل صالح در شب قدر، از نماز و زکات و انوع خوبی ها؛ بهتر است از انجام کارهای خیر در هزار ماهی که شب قدر در ان نباشد. (وسائل الشیعة 7 : 256)

 

تقدیرات شب قدر و حجج الهی

حسن بن عبّاس بن حريش از امام جواد عليه السّلام و آن حضرت از پدران خود عليهم السّلام‏ روايت كرده كه أمير المؤمنين عليه السّلام به ابن عبّاس فرمود:

«در هر سالى شب قدر وجود دارد، در آن شب برنامه و دستور كار يك ساله و آنچه طىّ آن سال بايد انجام شود از آسمان نازل مى‏شود و براى آن كار واليانى پس از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله معيّن شده است. ابن- عبّاس عرض كرد: اى امير مؤمنان آنان چه كسانند؟ فرمود: من و يازده تن از نسل من، امامانى كه فرشتگان با آنان حديث مى‏كنند. (غیبت نعمانی، باب 4 : 91)