معنای حدیث «لولا فاطمة لما خلقتکما»

حدیث معروفی در منابر و مجالس نقل می گردد: «لولاک لما خلقت الافلاک و لولا علی لما خلقتک و لولا فاطمة لما خلقتکما.» معنای این حدیث چیست؟ آیا مقصود این است که حضرت فاطمه از پیامبر اکرم و امیرالمؤمنین افضلند؟
پاسخ کارشناس : 
این حدیث را صاحب کتاب مستدرک سفینة البحار در جلد 3 صفحات 168- 169 از کتب متعددی نقل نموده است. اما در باب معنای این حدیث باید گفت علت غایی و هدف نهایی آفرینش، حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و اهل بیت اطهارش می باشند. این مهم از آن جهت است که خداوند می فرماید: «ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون» جن و انس را خلق ننمودم مگر برای اینکه مرا (بشناسند) تا عبادت نمایند و به این وسیله به کمال و سعادت دنیوی و اخروی نائل گردند. از طرف دیگر معرفت خداوند و عبادت حقیقی و صحیحش محقق نمی گردد مگر از طریق ارشاد انبیاء و هدایت آن بزرگواران و رسول الله صلی الله علیه و آله آخرین نبی و افضل آنان است و دینش کامل ترین ادیان است و سعادت نهایی بشر از طریق این دین مبین امکان پذیر است. با این اوصاف خلق عالم بدون خلق رسول الله لغو و عبث می بود؛ زیرا مخلوقات به کمال تام، که هدف از آفرینش خلقت است نمی رسند مگر از طریق آن حضرت و دینی که به مردم ارائه می نماید. و نیز از آن جهت که بقاء شریعت و استمرارش بلکه اصل ثبوت و انتشارش به وجود امیر المؤمنین علی علیه السلام و سائر ائمه وابسته است، بلکه درون مایه اساسی این دین، ولایت و محبت این خاندان است؛ همچنانکه امام باقر علیه السلام فرمودند: «دین اسلام بر پنج پایه استوار است؛ نماز، روزه، زکات، حج و ولایت. به چیزی همانند ولایت ندا داده نشده است.» (کافی، ج 2 ص 18)، خلقت آنان نیز لازم و ضروری است و اگر خلق آنان نباشد، خلقت پیامبر نیز لغو می نمود؛ زیرا هدف اساسی از آفرینش آن حضرت که از طریق انتشار دین مبین اسلام امکان پذیر است، به سرانجام نمی رسید. این مهم به خوبی از آیه شریفه «بلغ ما انزل الیک من ربک فان لم تفعل فما بلغت رسالته» (مائده: 67) (آنچه را که از پروردگارت بر تو نازل گردیده است ابلاغ نما که اگر چنین نکنی، رسالت خداوند را انجام نداده ایی) این آیه که به اتفاق مفسرین در غدیر خم و در مورد ولایت امیر المؤمنین علیه السلام نازل گردیده است، ابلاغ مسأله ولایت را مساوی با ابلاغ تمام اسلام دانسته است. آلوسی مفسر بزرگ اهل سنت در کتاب روح المعانی می نویسد: مقصود آن است که اگر آنچه را که بر تو نازل شده تبلیغ نکنی، بر تو حکم خواهد شد که اصلا تبلیغی انجام ندادی. (روح المعانی، ج 6 ص 47) از سوی دیگر این هدف به خلقت پیامبر و امیرالمؤمنین تکمیل نمی گشت؛ بلکه نیازمند خلق فاطمه زهرا سلام الله علیها نیز بود؛ زیرا اولاً آن بزرگوار کسی است که امامان و هادیان و ناشران دین پیامبر از نسل اویند لذا وجود آن حضرت، برای گسترش دین کامل، لازم و ضروری است و ثانیا جانفشانی ها و جان نثاری های آن بانوی بزرگوار مهمترین رمز اثبات حقانیت امیر المؤمنین علیه السلام و جانشینی بلافصل آن حضرت بوده است، به حدی که می توان به جرأت ادعا نمود که اگر شهادت آن بانو و دفاع جانانه اش از مولا علی نبود، سخنی از ولایت امیر المؤمنین در صفحات تاریخ باقی نمی ماند. خلاصه آنکه در یک جمله می توان گفت هدف از آفرینش انسان عبادت است و این مهم از طریق وجود نازنین پیامبر و در امتداد آن ولایت امیرالمؤمنین امکان پذیر بوده است. از سوی دیگر بقاء ولایت امیر المؤمنین علیه السلام نیز در گرو جانفشانی های فاطمه زهرا سلام الله علیها بوده است؛ لذا می توان گفت اگر خلقت آن بانو نبود، خداوند پیامبر اکرم و امیر المؤمنین علیه السلام را نیز خلق نمی نمود. برای توضیحات بیشتر در این رابطه به کتاب فاطمة الزهرا (علیها السلام) سرور دل پیامبر (صلی الله علیه و آله) (ترجمه فارسی کتاب فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی) ص 22 الی ص 26 مراجعه نمایید.

افزودن دیدگاه

مطالب مرتبط با این نوشته

موردی یافت نشد.